Nieuwsbrief
libnetwerk
Europa in de toekomst.
In ruim vijftig jaar groeide de aanvankelijke E.E.G uit tot een gemeenschap van 27 landen compleet met vlag, volkslied en een indrukwekkende bureaucratie. De Europese Unie is mondiaal gezien het grootste handelsblok. Maar liefst 20% van alle import en export ter wereld gaat door de Europese Unie. Europa heeft hierdoor een grote invloed op de distributie van goederen en kapitaal.
De prestigieuze Amerikaanse Investeringsbank Goldman Sachs deed enige jaren geleden uitvoerig onderzoek naar de toekomst van de huidige grootmachten. De belangrijkste conclusie was dat als zich geen ontwrichtende situaties voordoen, Brazilië, Rusland, India en China rond 2040 een grotere economische macht zullen vormen dan de oude G6 ( de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Japan).
Zo'n voorspelling is slecht nieuws voor individuele ambities van regeringsleiders van de economisch sterke lidstaten van de EU. Dat zou anders kunnen zijn als de EU als economische grootmacht één blok vormt. Dan is er opeens sprake van een supermacht met een BNP van circa 17 triljoen dollar. Zo'n blok zou ook in de toekomst tot de belangrijkste spelers van de wereld kunnen blijven behoren.
Het geopolitieke schaakbord zal er in de 21ste eeuw veel ingewikkelder uitzien dan in de vorige eeuwen, omdat er voor het eerst ook niet - westerse grootmachten meedoen.
De Europese landen hebben een slechte start in de 21ste eeuw gemaakt. Ze hebben bijna al hun energie besteed aan pogingen om het integratieproces van de EU op de rails te krijgen. Door deze aandacht voor de korte termijnproblemen in eigen kring hebben de EU - leiders zich niet bezig gehouden met de vraag hoe de status van Europa in de rest van de wereld op langere termijn kan worden verhoogd. Dat heeft onvermijdelijk geleid tot afname van de internationale invloed van de EU
De koude Oorlog werd in 1989 beëindigd en Europa ging vol vertrouwen de toekomst tegemoet, terwijl China nog zwaar getraumatiseerd was. Weinig mensen zouden toen hebben durven te voorspellen dat de EU in de daaropvolgende 20 jaar zou onderpresteren bij de verdediging van haar eigen geopolitieke belangen op langere termijn, en dat China beter zou presteren dan welk ander land ook. De gedachte dat ontwikkelde landen bij de aanpak van mondiale problemen als vanzelfsprekend betere prestaties leveren dan Aziatische landen, moet nodig herzien worden. De paradox is dat vooral Noord- Amerika en West- Europa verantwoordelijk zijn geweest voor de ontketenen van de globalisering. Nu aarzelen ze om de gevolgen ervan onder ogen te zien en daarnaar te handelen.
Kortom, in de samenwerking met partners uit andere beschavingen zal Europa ideologische impulsen moeten beheersen en leren pragmatischer te worden. Dat pragmatisme is nodig om nieuwe politieke en economische wegen te zoeken die passen bij de kansen en bedreigingen in de 21ste eeuw tengevolge van fundamentele wijzigingen als gevolg van de overgang van het Industriële Tijdperk naar het Kennis en Innovatietijdperk.
Riens Meijer is veranderingseconoom, auteur en spreker
Peiling
Disclaimer